EU-emissiehandelssysteem – De oplossing voor de klimaatopwarming?

EU-emissiehandelssysteem – De oplossing voor de klimaatopwarming?

Een oplossing voor het klimaatprobleem bestaat gewoon uit het plakken van een prijs op koolstof. Kan het zo simpel zijn? Het is nochtans dé essentie van het Europese beleid om de klimaatopwarming aan te pakken. Het is een economisch systeem dat een kost-efficiënte daling in broeikasgassen moet teweegbrengen in Europa. Het is het ontstaan van werelds eerste en grootste koolstofmarkt. Waar dit idee vandaan komt, hoe het werkt en wat de resultaten zijn kom je te weten door in dit artikel te duiken. Waarom Carbon Pricing? Klimaatopwarming is een van de grootste hedendaagse problemen. Volgens vele organisaties, waaronder het IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change), is het een zeer ernstige bedreiging voor zowel samenlevingen als ecosystemen. De wetenschap is duidelijk. De mens speelt een spilfiguur in de klimaatop warming door het verbranden van fossiele brandstoffen. We zien nu al de resultaten van de veranderingen in ons klimaat. Sinds het begin van deze eeuw sneuvelde temperatuurrecord na temperatuurrecord. Extreme weersomstandigheden komen steeds frequenter voor. Sinds de eerste temperatuurmetingen in 1850 is de globale temperatuur met reeds meer dan 1°C gestegen. Ter referentie: In het klimaatakkoord van Parijs hebben alle wereldleiders besloten om de toename ruim onder de 2°C te houden. Een uitdaging zo blijkt uit de cijfers.   Wat betekent carbon pricing? “Plak een prijs op koolstof ” is een idee met veel momentum onder zowel overheden als bedrijven. Het wordt niet alleen gezien als een middel om uitstoot te beperken, maar ook als economische drijfveer voor innovatie. Er zijn verschillende  manieren waarop overheden een prijs kunnen plakken op emissies. De essentie van carbon pricing is de volgende economische basisnotie: het internaliseren...

COP24, bereiken we eindelijk een klimaatakkoord?

Vorige week maandag is in Katowice (Polen) de 24ste editie van de jaarlijkse klimaatonderhandelingen (COP24) begonnen. Tijdens deze onderhandelingen komen klimaatonderhandelaars van alle landen van de wereld samen met als bedoeling de klimaatsverandering tegen te gaan. Deze onderhandelingen duren 12 dagen tijdens dewelke een kleine 30000 mensen in formele en minder formele vergadering de toekomst van onze planeet vastleggen. Wat de meeste mensen niet weten is dat het klimaatakkoord van Parijs nog helemaal niet af is. In Parijs zijn de grote lijnen vastgelegd, maar het bepalen van alle concrete regels is toen uitgesteld naar volgende conferenties. Meer bepaald zijn er nog veel beslissingen nodig over hoe transparant ontwikkelingslanden moeten zijn als ze klimaatfinanciering willen ontvangen, maar ook hoeveel geld elk ontwikkeld land zal moeten geven. Daarom dat het hoofddoel van deze COP is om de laatste aspecten van het akkoord van Parijs definitief vast te leggen. Zo zou een soort protocol kunnen ontstaan, die zorgt dat het akkoord van Parijs effectief geïmplementeerd kan worden. Het algemeen principe van het huidige klimaatakkoord is dat alle landen moeite doen om hun uitstoot van schadelijke gassen te verminderen. Bepaalde rijke landen helpen bepaalde andere landen op financieel en technologisch vlak om hun uitstoot te doen dalen. Een ander principe is dat rijkere landen de landen die het hardst getroffen worden door het veranderende klimaat financieel helpen. De grootste moeilijkheid van klimaatonderhandelingen is dat het probleem enkel oplosbaar is als alle landen samenwerken. Jammer genoeg zijn niet alle landen even bereid mee te werken naar een constructieve oplossing. Dit komt omdat niet elk land even hard getroffen wordt door de klimaatveranderingen, maar ook...

Brandstof maken uit lucht, hoe dromen werkelijkheid werden

Wanneer men spreekt over klimaatverandering, draaien alle hoofden meteen in de richting van CO2 uitstoot. Nieuwe technologieën schieten dan ook als paddenstoelen uit de grond om CO2 emissies te reduceren. Nog beter is het vangen van CO2 uit de lucht om het terug op te slaan in de grond. Dit bleek echter geen geweldig business model, vandaar dat naar manieren gezocht werd om de CO2 te verkopen en het een tweede leven te geven, bijvoorbeeld in de vorm van brandstoffen. Deze technologie wordt Air to Fuel (A2F) genoemd en kan de laatste tijd op veel (financiële) steun rekenen, ondanks zijn vele tegenstanders. Ligt de commerciële doorbraak van een CO2 neutrale brandstof in het verschiet?   They call it magic… De technologie is niet nieuw, maar bestaat uit een beetje knip-en plakwerk. Simpel gezegd wordt water door middel van een energie-intensief elektrolyseproces gesplitst in H2 en O. Vervolgens wordt die H2 gemengd met CO2, dat via ethanolamines uit de lucht gefilterd is, ter vorming van koolwaterstoffen. Hieruit kunnen verschillende soorten brandstoffen gemaakt worden. In tegenstelling tot wat de naam doet vermoeden, is dit geen manier om CO2 op magische wijze te doen verdwijnen. De CO2 die uit de lucht gehaald wordt, wordt nadien gewoon terug uitgestoten bij verbranding van deze synthetische brandstoffen. Bovendien is enorm veel energie nodig om CO2 om te zetten in brandstof. Dit hele proces is in het beste geval dus slechts CO2 neutraal, op voorwaarde dat hernieuwbare energie gebruikt wordt voor het proces.   Roze Brildragers of zwartkijkers? Het belangrijkste tegenargument was lange tijd dat het onttrekken van CO2 aan de lucht met prijzen rond de...

Zonnepanelen en hun verborgen CO2-uitstoot

Zonnepanelen verschijnen steeds meer op daken. Het is actueel in het nieuws. Energieopwekking met zonnepanelen lijkt onontbeerlijk voor een duurzame toekomst. Een duurzaam proces waarbij naast zonlicht geen brandstof nodig is. Het lijkt alsof er geen CO2-uitstoot plaatsvindt, of ontbreekt hier iets? Wanneer we spreken over groene energie is het belangrijk om te kijken naar het gehele plaatje met een levenscyclusanalyse. De levenscyclusanalyse beschouwt elektrische energie nodig voor alle stappen in het productieproces. Beginnende van ontginning van kristallijn silicium, zuivering, productie van zogeheten wafers, dopering, oppervlaktebehandelingen etc. tot het integreren in een zonnepaneel-module. Het duurt twee jaar om de energie te recupereren die nodig was voor de productie van een zonnepaneel. In België levert de zon jaarlijks ongeveer 1000 kWh/m2 voor een plat oppervlak. Positioneren van zonnepanelen naar de zon toe geeft hogere waarden. Commerciële zonnepanelen hebben een rendement van ongeveer 20% en leveren dus jaarlijks 200kWhe/m2 aan elektrische energie. Ruwweg de helft van de wereldwijde productie van zonnecellen gebeurt in China. De koolstofintensiteit bij elektriciteitsproductie in China bedraagt op nationaal vlak ongeveer 850g CO2/kWhe . In België is dit 160g CO2/kWhe. Beide cijfers zijn voor 2017. De koolstofintensiteit is sterk afhankelijk van de energiemix (gas, kernenergie, steenkool, zon,…). Vandaar grote verschillen tussen regio’s en over de jaren heen. Tijdens de productie komt er dus zo’n 340kg CO2/m2 vrij, ook wel de CO2 investeringkost genoemd. Deze uitstoot wordt ook vaak uitgedrukt in gram CO2 equivalent per eenheid geproduceerde elektrische energie. Met waarden die variëren tussen 20-60g CO2eq/kWhe. Dit is sterk afhankelijk van de levensduur, technologie van zonnepanelen, zonne-instraling enz. Deze notatie laat toe om te vergelijken met andere technologieën:...
Atoomoorlog tussen milieuactivisten

Atoomoorlog tussen milieuactivisten

Drie weken geleden werd in Zuid-Korea een nucleaire bouwstop teruggedraaid, op aanbeveling van een bevolkingsjury. Er wordt dan toch gekozen voor een verdere nucleaire bijdrage in de energiemix. Een uitzondering in de wereld? Nee hoor. Tussen de nooit eindigende discussie over de timing van de uitstap in ons landje, de nucleaire steekvlampolitiek in Duitsland en de selectiviteit van sommige berichtgeving, is het makkelijk om de realiteit in de rest van de wereld uit het oog te verliezen. Een update. Wereldwijd zijn er 60 commerciële reactoren in aanbouw, verdeeld over 16 landen, goed voor 60 gigawatt. China is koploper met 20 stuks in aanbouw, en meer in planning. Frankrijk besliste op 7 november om zijn gedeeltelijke afbouw tegen 2025 te laten varen. Zelfs Japan, recent expert in ongelukken, heeft zijn nucleaire vloot deels weer opgestart en bouwt ze verder uit. In de Key World Energy Statistics 2017 van het Internationaal Energie Agentschap wordt dan ook een wereldwijde toename van kernenergie voorspeld tegen 2040. En in de USA? Vorig jaar werd daar nog een nieuwe reactor opgestart, en vier andere reactoren zijn in aanbouw. Maar net zoals steenkool dreigt de oudere nucleaire vloot er uit de markt geduwd te worden door de overvloed aan goedkoop schaliegas. Moeten we blij zijn dat daar, net zoals in België, uranium vervangen zou worden door een fossiele brandstof? De beslissing tot ommekeer in Korea had heel wat voeten in de aarde. Nucleaire tegenstanders hadden immers veel bezorgdheid en angst gezaaid bij bevolking en politici, weinig verrassend met de gebruikelijke mythes. Greenpeace financierde zelfs de vertoning van een Koreaanse fictiefilm over een kernramp. Nucleaire technologie is...