Stadsverwarming op kernenergie: gek of geniaal?

Stadsverwarming op kernenergie: gek of geniaal?

Het verwarmen van woningen en kantoorgebouwen is verantwoordelijk voor een groot aandeel van de CO2-uitstoot (18% in België). Warmtenetten kunnen een grote rol spelen in het vergroenen van onze verwarming. Een warmtenet is een energienetwerk, zoals het gasnetwerk, maar in plaats van gas wordt warm water getransporteerd. Deze warmtenetten worden typisch gevoed door restwarmte van gas-, bio- of steenkoolcentrales, restwarmte van de industrie, zonne-energie of geothermische energie. Hier en daar wordt ook restwarmte van traditionele kerncentrales gebruikt. Dit laatste wordt relatief weinig toegepast omdat kerncentrales typisch op enige afstand van grote steden worden gebouwd. De “China National Nuclear Corporation” (CNNC) heeft nu echter plannen op tafel liggen om een kerncentrale te bouwen die geen elektriciteit produceert maar enkel warm water. Gek of geniaal? Klassieke kerncentrales, zoals deze in Doel en Tihange, werken met water op hoge temperatuur (± 300°C) en hoge druk (± 150 bar). Dit is een voorname oorzaak van complexiteit en bezorgdheden omtrent veiligheid. Wat als een hogedrukleiding barst of lekt? Wat als het reactorvat zou scheuren? Bovendien is een hogedrukvat beperkt in volume. De totale hoeveelheid primair koelwater is hierdoor beperkt. Dit zorgt ervoor dat het koelwater snel kan opwarmen en wegkoken wanneer er problemen zijn met de koeling. Dit gebrek aan thermische inertie speelde een centrale rol in de “meltdowns” in Fukushima Daiitchi, waarbij een tsunami ervoor had gezorgd dat er een gebrek aan koelwater aanwezig was. Een reactor die enkel warm water op 90 à 100°C produceert heeft geen hoge-druk-circuits nodig. Hierdoor vallen bovenstaande bezorgdheden grotendeels weg. Daarom kan dit type reactor veel eenvoudiger, goedkoper en inherent veiliger zijn dan kerncentrales voor elektriciteitsproductie. Dit...
Op uranium de wereld rond: hoe nucleaire reactoren hun toepassing vinden in de scheepsvaart

Op uranium de wereld rond: hoe nucleaire reactoren hun toepassing vinden in de scheepsvaart

Het gebruik van kernreactoren voor energieopwekking is waarschijnlijk wel gekend bij het grote publiek maar dit is zeker niet de enige toepassing waar we dergelijke reactoren terugvinden. Zo varen er vandaag de dag honderden schepen rond met een nucleaire aandrijving en zijn er zelfs testen uitgevoerd om vliegtuigen aan te drijven met behulp van een nucleaire motor.  Hoe het werkt De nucleaire reactoren gebruikt om schepen aan te drijven, vertonen grote gelijkenissen met deze gebruikt voor energieopwekking, maar hebben een lager vermogen gaande van 10 MW tot enkele 100 MW.  Een reactor gebruikt in de energiesector heeft ter vergelijking meestal een vermogen rond de 1000 MW. Het geheel bestaat uit twee gesloten watercircuits. Een eerste watercircuit bevat het radioactieve water en koelt de nucleaire reactor af om vervolgens deze opgenomen warmte in een warmtewisselaar af te geven aan het tweede watercircuit. Deze warmtewisselaar verwarmt de vloeistof op hoge druk uit het tweede circuit tot stoom. Vervolgens gaat de stoom door een turbine waar hij arbeid levert. Een condensor koelt de stoom die de turbine verlaat verder af met behulp van zeewater tot vloeibaar water waarna de pomp de vloeistof terug naar de warmtewisselaar pompt. De door de turbine geleverde arbeid wordt gebruikt om rechtstreeks de schroef, een generator ofwel beide aan te drijven. Indien de turbine enkel een generator aandrijft, zorgt een elektromotor voor de voortstuwing van het schip.   Een ander verschil met reactoren gebruikt voor de energieproductie is de brandstof die deze reactoren gebruiken. Deze schepen gebruiken zeer hoog verrijkt uranium-zirkonium of uranium-aluminium met een veel langere levensduur dan het gebruikte uraniumoxide in de energiecentrales als brandstof....
Plaatstekort voor kernafval: waar gaat dat heen?

Plaatstekort voor kernafval: waar gaat dat heen?

De bunker in Dessel waar het laagradioactieve afval bewaard wordt, zit bijna vol. Belgoprocess roept op om dringend de capaciteit te verhogen. Worden we dan bedolven onder kernafval? En hoe gevaarlijk is dat kernafval eigenlijk?   Type afval Het overgrote deel van kernafval is laagactief. Kernafval is laagactief als het een contactdosistempo heeft van minder dan 5mSv/u. Dit komt ongeveer overeen met elk uur een CT-scan te laten uitvoeren. Tenzij iemand zeer lang bij het afval blijft staan, is het laagactieve afval dus relatief ongevaarlijk. Voor het verwerken van dit afval is ook minimale afscherming vereist. Het laagactieve afval omvat zo’n 80% van het totale volume van het kernafval. Dit betreft vooral beschermende kledij, filters, industrieel materiaal, … dat in contact is gekomen met radioactieve stoffen. 1% van het dit volume is hoogactief, wat betekent dat het contactdosistempo hoger is dan 2Sv/u. Deze kleine groep vertegenwoordigt wel 98% van de totale radioactiviteit. De rest is middelactief (5mSv/u – 2Sv/u).   Kernafval, in welke container moet dat? Als een van de beste sorteerders ter wereld, willen we natuurlijk dat het kernafval op de juiste manier opgeborgen wordt. Bij de verwerking wordt het afval dan ook eerst gesorteerd volgens de genoemde categorieën. Vervolgens wordt het volume verkleind om zo weinig mogelijk plaats in te nemen, en daarna wordt het ingekapseld en verpakt in stalen vaten. Het radioactieve afval is nu “geconditioneerd”, wat betekent dat het materiaal gestabiliseerd en geïmmobiliseerd is. De geconditioneerde vaten worden dan tijdelijk opgeslagen in een bunker, in afwachting van de finale berging. Dit hele proces van verwerking, conditionering en tijdelijke opslag wordt in België verzorgd door het...
Is Kernafval Onaanvaardbaar?

Is Kernafval Onaanvaardbaar?

Kernafval is één van de redenen waarom veel mensen tegen kernenergie zijn. De discussie valt uiteen in twee problemen: veiligheid en geld. In tegenstelling tot wat alle heisa doet vermoeden is er in 40 jaar Belgische kernenergie nog geen enkele persoon gestorven of ziek geworden door straling van gebruikte kernbrandstof. Dit staat in schril contrast met échte problemen, zoals de meer dan 600 Belgen die elk jaar omkomen in het verkeer, de 3000 Duitsers die per jaar sterven door luchtvervuiling uit bruinkoolcentrales of de 250 000 extra doden per jaar die voorspeld worden door de gevolgen van klimaatopwarming. Gebruikte brandstofstaven zijn wel degelijk levensgevaarlijk. Het enorme verschil tussen de angst voor kernafval en het werkelijke gezondheidsrisico komt er door  strenge veiligheidsnormen, en dat kost geld. Onlangs kwam er in het nieuws dat de berging van het Belgisch afval 10 miljard euro zou kosten. Als je dat vergelijkt met de 1.7 miljard MWh die de Belgische kerncentrales tot nu toe hebben geproduceerd, is dit 12% van de groothandelsprijs van elektriciteit of 2.3% van uw eindfactuur. Kernafval is dus zeker niet onbetaalbaar en geen groot risico voor de volksgezondheid. Het was natuurlijk nog prettiger geweest als het er niet was. Zo komen we steeds terug op dezelfde vraag: kunnen we de klus klaren met enkel hernieuwbare energie? Zo ja, des te beter. Zo nee, dan moeten we dringend onze Greenpeace-pamfletten in de vuilbak kieperen en het debat baseren op objectieve informatie. Die objectieve informatie vindt helaas moeilijk de weg naar het brede publiek. Net daarom zal YERA in het tweede semester een MythBuster-event over kernenergie organiseren, waar échte experts zullen uitleggen...