Joepie, een vulkaanuitbarsting!

Joepie, een vulkaanuitbarsting!

De positieve gevolgen van een vulkaanuitbarsting worden in de media maar zelden belicht. Vaak gaat het enkel over de immense vernieling, de honderden doden die de lavastroom nalaat en de ontstane aswolk. Een voorbeeld is de IJslandse vulkaan waarvan de naam niet zou misstaan in het komende Groot Dictee der Nederlandse Taal. Eyjafjallajökull barstte uit in 2010  waarbij hij een enorme aswolk uitstootte. Hiermee verhinderde hij het vliegverkeer in grote delen van Europa. De deeltjes van de aswolk die de stratosfeer bereiken hebben echter ook een gunstig effect. Zij zorgen namelijk door hun grote concentratie zwavel voor meer reflectie van de inkomende zonnestraling. Dit zorgt voor een verkoelend effect dat de opwarming van de aarde tegengaat.  De vraag rijst bijgevolg al snel: zouden we dit kunnen manipuleren?   Reeds vele jaren gebeurt er onderzoek naar allerhande manieren om de huidige klimaatopwarming tegen te gaan. Dit noemt men klimaatengineering of geo-engineering. Eén mogelijke vorm van geo-engineering is het effect van een vulkaanuitbarsting nabootsen , ook wel Stratospheric Particle Injection for Climate Engineering genoemd, (SPICE). De deeltjes in de stratosfeer krijgen is echter geen evidentie. Een ballon moet 15 kilometer de hoogte in vertrekkende vanaf een enorme tanker. De verbinding tussen ballon en tanker gebeurt door een lange, flexibele holle pijp waardoor de deeltjes worden gepompt. Op die manier loost de ballon de volledige inhoud van de tanker in de stratosfeer. Voor zowel de theoretische als de praktische uitwerking is nog bijkomend onderzoek nodig. Welke deeltjes sturen we de stratosfeer in? Deze deeltjes moeten voldoende zonnestralen terugkaatsen, maar mogen daarnaast de samenstelling van de atmosfeer niet te nadelig beïnvloeden. Dit zou...
Van klimaatwetenschap tot klimaatmaatregelen

Van klimaatwetenschap tot klimaatmaatregelen

Klimaat en broeikasgassen Het klimaat op aarde is het resultaat van een complex evenwicht tussen ingaande en uitgaande energiestromen. De binnenkomende energie is zo goed als volledig afkomstig van onze zon. Net zoals de zon energie uitstraalt, verliest de aarde energie door middel van straling. Indien onze atmosfeer geen broeikasgassen zou bevatten, zou de uitgaande stralingsenergie van de aarde helemaal niet tegengehouden worden, wat zou leiden tot een gemiddelde aardoppervlaktetemperatuur van -18°C. Gelukkig zorgen broeikasgassen, voornamelijk waterdamp en CO2, ervoor dat ons klimaat een evenwichtstemperatuur van gemiddeld 15°C bereikt. Broeikasgassen absorberen namelijk delen van het lichtspectrum en stralen het erna terug geleidelijk uit, waardoor een deel van de uitgestraalde energie van het aardoppervlak niet ontsnapt maar ons terug bereikt.  Klimaatopwarming Het is dus niet de aanwezigheid, maar wel de overmaat aan broeikasgassen die de opwarming van ons klimaat veroorzaakt. De concentratie van CO2 en methaan stegen sinds het begin van de industriële revolutie in 1750 van 280ppm* en 700 ppb* naar respectievelijk 415ppm en 1850ppb. Maar het ene broeikasgas is het andere niet. Zo verwarmen de broeikasgassen methaan (CH4) en stikstofoxide (N2O) per ton onze atmosfeer ongeveer zo’n 28 en 265 keer meer op dan CO2 dat doet. Deze waardes worden het aardopwarmingsvermogen of Global Warming Potential (GWP) van een gas genoemd. Door het gebruik van deze GWP-waarden kan de globale uitstoot van alle broeikasgassen samengenomen worden tot een CO2-equivalente uitstoot. Feedback mechanismen De opwarming van het klimaat blijft niet beperkt tot de directe gevolgen van verhoogde concentraties broeikasgassen. Enerzijds bestaan er positieve terugkoppelingen die de opwarming versterken. Zo zorgt een stijgende temperatuur ervoor dat er meer waterdamp opgenomen...