Lithium-ion batterijen

Lithium-ion batterijen

De Nobelprijs voor de Chemie is dit jaar uitgereikt voor het uitvinden van de lithium-ion batterij. Wat is deze batterij en waarom is deze zo significant? Op 9 oktober besliste het Nobelprijscomité om de prijs voor Chemie uit te reiken aan het drietal John B. Goodenough van de University of Texas in Austin, M. Stanley Whittingham van de Binghamton University en Akira Yoshino van de Meijo University. Zij werkten gedurende de jaren ’70 en ’80 aan de ontwikkeling van de lithium-ion batterij en slaagden erin om – voortbouwend op elkaars werk – dit van een louter theoretisch concept naar een werkende toepassing te brengen. Maar wat is nu datgene wat de lithium-ion batterij zo bijzonder maakt? Wel, het antwoord is relatief kort: hij is overal. Smartphones, laptops, gereedschap, elektrische wagen… zelfs tot in de Mars Curiosity Rover. Lithium-ion batterijen zijn alomtegenwoordig. Hoe werkt zo’n batterij nu? Een batterij bestaat steeds uit twee delen: een anode (het positief geladen gedeelte) en een kathode (het negatief geladen gedeelte). Als de batterij wordt gebruikt, bewegen er geladen lithiumdeeltjes van de anode naar de kathode en ontstaat er een stroom  door de verbinding. Dit gaat zolang door totdat alle lithiumdeeltjes zich aan de kathode bevinden. Bij een niet-herlaadbare batterij zou dit nu het einde zijn. Een lithium-ion batterij is echter oplaadbaar dus als deze aangesloten wordt aan een stopcontact, bewegen de lithiumdeeltjes weer de andere richting uit en kan hij nog eens gebruikt worden. De verdienste van het laureatenteam was dat zij erin geslaagd zijn om het lithiumion (wat zeer reactief is en wel eens zou kunnen leiden tot explosies) stabiel te omvatten....
Energie in de prijzen

Energie in de prijzen

Op 9 oktober werd de Nobelprijs voor chemie uitgereikt aan John B. Goodenough, M. Stanley Whittingham en Akira Yoshino voor de ontwikkeling van de lithium-ion batterij. Naast een beloning voor hun werk in de chemie is dit een erkenning voor het belang van efficiënte energievoorziening. De Nobelprijzen waren echter niet de enige uitreikingen in oktober; verschillende prijzen rond energie werden uitgedeeld aan uiteenlopende ideeën en innovaties.   Tal van prijzen De Nobelprijzen worden toegekend voor prestaties in onder andere de wetenschappelijke domeinen chemie, fysica en geneeskunde. Energie is niet expliciet aanwezig in de lijst, maar door het interdisciplinair karakter kan ze impliciet vervat zitten in één van de laureaten, zoals dit jaar het geval is. Dit betekent zeker niet dat er geen erkenning voor prestaties in energie-innovatie bestaan: deze maand alleen al werden enkele belangrijke prijzen uitgereikt. Op 10 oktober vond namelijk de ENI-award ceremonie plaats, de zogenaamde ‘Nobelprijzen voor de energie’. Die geven internationaal aandacht aan innovatie en research in de energiesector. De drie belangrijkste categorieën zijn onderzoek naar de vermindering van schadelijke uitstoot (Energy transition award), hernieuwbare bronnen en energieopslag (Renewable energy award) en bescherming van de natuur en leefsystemen (Advanced environmental solutions award). Een week ervoor, op 3 oktober, werd de Global energy prize uitgereikt. Het is een internationale prijs gericht op research en technologische ontwikkelingen die knelpunten in de energiesector moeten oplossen.   Herlaadbare energie De Nobelprijs voor chemie ging, zoals vermeld, naar de lithiumbatterij. Eenvoudige herlaadbaarheid en een relatief lange levensduur zorgen dat deze een ideale keuze voor veel toepassingen is. Het eerste leidt tot een efficiënt gebruik in elektrische wagens en bij opslag...